Moduł 2 — Co AI może zrobić za mnie

Przypomnienie: trzy filary

Zanim zaczniemy — przypomnij sobie fundament z Modułu 1:

AI to generator rozwiązań. Wybiera to, co najbardziej pasuje do treści, którą mu podasz. Modele są coraz lepsze, ale mają swoje ograniczenia. Różne modele mają różne zdolności — dobieraj model do zadania. AI jest wyspecjalizowane w sprawdzonych standardowych rozwiązaniach — działa najlepiej gdy pytasz o to co potrafi, nie gdy każesz mu zgadywać Twój pomysł. I zawsze: ograniczone zaufanie — weryfikuj, bo nawet najmocniejszy model może się mylić.

W tym module zobaczysz konkretne zastosowania — rzeczy które AI robi świetnie i które oszczędzają Ci godzin pracy. Pokażemy też jak pętla AI (krok 0: zapytaj jak) działa w praktyce.

I przypomnienie z Modułu 1: AI to silnik — Ty jesteś sternikiem. Wyznaczasz cel, AI generuje rozwiązanie, sprawdzasz czy dąży do Twojego celu, korygujesz kiedy zbacza. W tym module zobaczysz to w praktyce — przy każdym pismie, wniosku, tłumaczeniu.

AI robi za Ciebie — ale Ty wiesz co i dlaczego

Przykład 1: Pismo do urzędu

Sytuacja: Cieknący kaloryfer. Musisz napisać pismo do spółdzielni.

Polecenie (z bogatym kontekstem):

Napisz formalne pismo do Spółdzielni Mieszkaniowej „Nasza” w Nowej Rudzie. Kaloryfer w kuchni przecieka od tygodnia. Mieszkam na 2 piętrze, ulica Polna 15 m. 8. Chcę żeby spółdzielnia wysłała hydraulika. Pismo ma być krótkie, z „Szanowny Panie Prezesie”, datą i miejscem na podpis.

AI generuje gotowe pismo. Ty drukujesz, podpisujesz, wysyłasz. 5 minut zamiast godziny.

Lepszy sposób — zapytaj, nie dyktuj: Zamiast opisywać jak ma wyglądać pismo, spróbuj: „Jak napisać profesjonalne pismo do spółdzielni o naprawę kaloryfera? Pokaż sprawdzony wzór.” AI zna setki wzorów pism urzędowych — pokaże Ci najlepszy. Ty tylko dodajesz swoje konkretne dane. To zasada z Modułu 1: AI radzi sobie najlepiej gdy prosisz o sprawdzone rozwiązanie, nie gdy dyktujesz mu jak ma to zrobić.

Ale uwaga (ograniczone zaufanie): AI nie wie jaki jest dokładny numer telefonu spółdzielni. AI nie wie czy „Pan Prezes” to najlepsze zwrot — może powinno być „Pani Prezes”? Sprawdź te szczegóły sam. AI dał Ci 95% gotowca — 5% musisz uzupełnić.

Przykład 2: Tłumaczenie dokumentu

Sytuacja: Otrzymałeś list od banku po angielsku. Nie rozumiesz.

Polecenie:

Przetłumacz ten tekst z angielskiego na polski. To list od banku — przetłumacz dokładnie, nie pomijaj żadnych informacji. Jeśli są terminy finansowe, zostaw je w nawiasie po polsku i po angielsku.

[Tutaj wklej tekst listu]

AI przetłumaczy. Ale:

• AI może pominąć drobne szczegóły prawne
• AI może nie znać polskiego odpowiednika jakiegoś terminu bankowego
• Dlatego: jeśli tłumaczenie dotyczy pieniędzy lub umowy — zawsze sprawdź kluczowe fragmenty z kimś kto zna angielski albo w Google Translate jako krzyżowa weryfikacja

Przykład 3: Podsumowanie długiego tekstu

Sytuacja: Dostałeś 10-stronicowy regulamin i musisz wiedzieć co tam jest.

Polecenie:

Streść ten regulamin w 5 punktach. Skup się na: moje obowiązki, moje prawa, kary, terminy, warunki wypowiedzenia. Pomiń wstęp i conclusions.

[Tutaj wklej regulamin]

AI podsumuje. Ale nie opieraj ważnej decyzji na samym podsumowaniu — jeśli AI zaznaczy że jest jakaś kara, znajdź oryginał i przeczytaj ten fragment dokładnie. AI może uprościć.

Przykład 4: Porównanie opcji

Sytuacja: Zastanawiasz się czy fotowoltaika czy pompa ciepła.

Tu użyj pętli z Modułu 1 — krok 0:

Zastanawiam się czy fotowoltaika czy pompa ciepła. Mieszkam w domu jednorodzinnym w Kotlinie Kłodzkiej. Dach skierowany na południe, nachylenie 35 stopni. Zużycie prądu: ~3000 kWh rocznie. Ogrzewanie: węgiel (piece). Jakie modele AI są najlepsze do tego zadania? Jakie podejście rekomendujesz?

AI doradzi (krok 0): „Do tego zadania najlepiej użyć modelu z dostępem do internetu, bo potrzebujesz aktualnych dotacji i cen. Użyj ChatGPT z wyszukiwarką albo Gemini. Zapytaj w ten sposób…”

Dopiero wtedy (krok 1): podajesz bogaty kontekst i prosisz o porównanie.

AI porówna. Ale:

• AI nie jest instalatorem — nie wie czy Twój dach konstrukcyjnie nadaje się pod panele
• AI nie zna aktualnych dotacji w Twojej gminie — sprawdź w urzędzie gminy
• Podane koszty mogą być nieaktualne — potwierdź u wykonawcy

Przykład 5: Tabelka w Excelu

Sytuacja: Musisz zrobić tabelę z danymi, ale nie wiesz jak.

Polecenie:

Muszę zrobić w Excelu tabelę która oblicza mi koszty paliwa na miesiąc: kolumny: data, litry, cena za litr, kwota, suma. Napisz mi krok po kroku jak to zrobić — dla kogoś kto nie zna Excela.

AI poprowadzi Cię krok po kroku. Ale nie wykona tabeli za Ciebie — to Ty klikasz w Excelu. AI jest instruktorem, nie wykonawcą.

Złota zasada tego modułu

AI robi 80–90% pracy. Ty robisz ostatnie 10–20% — weryfikacja, uzupełnienie szczegółów, wykonanie.

To nie jest „AI robi wszystko za mnie”. To jest „AI oszczędza mi godziny, a ja dodaję to, czego AI nie wie — mój konkretny kontekst”. Pamiętaj też z Modułu 1: AI jest wyspecjalizowane w sprawdzonych rozwiązaniach — działa najlepiej gdy pozwalasz mu pokazać sprawdzony wzorzec, zamiast dyktować każdy szczegół.

Różne modele, różne zadania

Nie każdy model AI jest równie dobry do każdego zadania:

Zadanie	Model z dostępem do internetu	Model bez internetu
Aktualne dotacje, przepisy	✅ Zna aktualności	❌ Ma stare dane
Tłumaczenia, pisma	✅ Równie dobry	✅ Równie dobry
Prywatna porada (dane osobiste)	❌ Twoje dane idą na serwer	✅ Prywatny offline

Ważne: na tym kursie nie jesteś związany z konkretnym modelem. Zaczynasz od darmowego ChatGPT — ale z czasem możesz spróbować Claude, Gemini, GLM i wybrać ten, który najlepiej działa w Twoich sprawach. Pamiętaj o pętli AI z Modułu 1: jeśli nie wiesz, który model wybrać — zapytaj AI.

Czego AI robi dobrze — a czego nie

Więcej zastosowań — AI w codziennych sytuacjach seniora

Przykład 6: Wypełnianie wniosku (z dostępnym wzorem)

Sytuacja: Dostałeś z gminy formularz wniosku o dotację. Nie rozumiesz połowy rubryk.

Polecenie:

„Otreść tego wniosku o dotację. Wypisz mi rubryki jedna po drugiej i dla każdej napisz: (1) co tam wpisać, (2) jaki jest przykład. Jeśli rubryka jest niejasna, napisz ‘nie jasne — wezwij urząd i spytaj o tę rubrykę’. Nie wypełniaj za mnie — podpowiedz mi co tam zrobić.”

[Wklej tekst formularza]

AI pomaga. Ale:

• AI może nie znać konkretnego programu dotacji — może interpretować rubryki ogólnie
• Dlatego: jeśli AI mówi „nie jasne — wezwij urząd” — wezwij. Nie zgaduj.

Przykład 7: Tłumaczenie listu medycznego (szczególne ostrożność)

Sytuacja: Otrzymałeś od szpitala za granicą list po angielsku z wynikami badań.

Polecenie (ostrożne):

„Przetłumacz ten tekst medyczny z angielskiego na polski. To wyniki badań szpitalnych. Tłumacz dokładnie — nie omijaj żadnych liczb, jednostek, terminów medycznych. Zachowaj nazwy chorób w formacie ‘polska nazwa (angielska nazwa)’. Jeśli nie jesteś pewien jakiegoś terminu medycznego, napisz ‘[niepewne: termin]’ i zostaw oryginał w nawiasie.”

[Wklej wyniki]

AI przetłumaczy. Ale — to jest kluczowe:

• Tłumaczenie medyczne NIE zastępuje konsultacji z lekarzem
• Nawet jeśli tłumaczenie jest poprawne — Ty nie wiesz co te numery znaczą
• Zawsze idź z wynikami do lekarza — AI może opuścić niuans

Przykład 8: Tłumaczenie poematu/przemówienia na inny język

Sytuacja: Twój wnuczek prosi żebyś napisał krótkie przemówienie na jego szkolną uroczystość (o uroczystości z okazji Dnia Babci i Dziadka).

Polecenie:

„Napisz krótkie przemówienie (maksymalnie 2 minuty mówienia) na szkolną uroczystość z okazji Dnia Babci i Dziadka. Jako dziadek mówię do uczniów w wieku 10-12 lat. Ma być ciepłe, zabawne, z anegdotą. Język prosty, bez trudnych słów.”

AI pisze przemówienie. Ale:

• Ty czytasz na głos, sprawdzasz czy pasuje do Ciebie
• Zmieniasz żeby było autentyczne — AI nie zna Ciebie, Twojego stylu, “Twoich” anegdot

Przykład 9: Proste budżetowanie domowe (z Excel)

Sytuacja: Chcesz prowadzić budżet domowy w Excelu. Nie umiesz.

Polecenie:

„Chcę prowadzić budżet domowy w Excelu. Moje przychody: renta 2500 zł, dodatkowa praca dorywcza ok. 500 zł mies. Koszty: rachunki, jedzenie, transport, leki, reszta. Napisz mi jak zrobić tabelę krok po kroku: (1) jakie kolumny, (2) co w każdej wpisuję, (3) jak podsumować na koniec miesiąca, (4) jak śledzić trendy. Tłumacz jak dla kogoś kto nigdy Excela nie używał.”

AI poprowadzi Cię przez proces. Ale nie wykona tabeli za Ciebie — to Ty klikasz.

Przykład 10: Rozpisanie diety (ogólne wytyczne, nie porada medyczna)

Sytuacja: Dieta dla cukrzycy typu 2, chcesz jeść prosty posiłek codziennie.

Polecenie (ogólne):

„Jestem seniorem, mam cukrzycę typu 2 (diagnoza 2 lata temu). Moje lekarze kazali mi jeść mniej cukru i więcej warzyw. Podaj mi ogólny plan posiłków na jeden dzień — 4-5 posiłków, proste polskie dania, dostępne w normalnym sklepie. To ma być wytyczna ogólna, nie porada medyczna — posiłki skonsultuję z lekarzem.”

AI podsunie pomysły. Ale:

• AI nie zna Twojego stanu zdrowia — może zaproponować coś co Ci szkodzi
• Konsultacja z lekarzem lub dietetykiem jest konieczna — AI to inspiracja, nie przepis

Przykład praktyczny dodatkowy: Pan Kazimierz i wniosek o zasiłek pielęgnacyjny

Scena: Pan Kazimierz, 70 lat, opiekuje się żoną po udarze. Słyszał o zasiłku pielęgnacyjnym ale nie wie jak napisać wniosek.

Krok 0 — pętla AI:

„Opiekuje się żoną po udarze, potrzebuję napisać wniosek o zasiłek pielęgnacyjny. Jakiego AI użyć? Jakie podejście rekomendujecie?”

AI: „Do tego zadania wystarczy ChatGPT lub Claude. Pamiętaj żeby: (1) nie podawać PESEL swojej ani żony, (2) nie podawać numeru konta, (3) sprawdzić aktualne kryteria na stronie ZUS — zasilek pielęgnacyjny wymaga opinii lekarza.”

Krok 1 — bogaty kontekst:

„Mam 70 lat, opiekuje się żoną 68 lat po udarze (marzec 2025). Żona ma orzeczenie o niepełnosprawności (stopień znaczny). Proszę o napisanie wniosku do ZUS o zasiłek pielęgnacyjny. Pismo formalne, PESEL i adres wstawię ręcznie. Wniosek ma zawierać prośbę o przyznanie zasiłku od miesiąca następującego po złożeniu wniosku.”

Krok 2 — AI generuje wniosek. 5 akapitów: przedstawienie się, opis sytuacji (opieka nad żoną), podstawa prawna (odniesienie do ustawy o rencie), prośba o przyznanie, załączniki (orzeczenie o niepełnosprawności).

Krok 3 — weryfikacja: Pan Kazimierz:

• Sprawdza aktualną kwotę zasiłku na stronie ZUS — AI dało poprawną (choć z downtrendem — zweryfikował)
• Sprawdza czy wniosek idzie do ZUS czy do gminy (zasiłek pielęgnacyjny jest z ZUS) — tak, AI dobrze napisało
• Pyta sąsiada, który niedawno pisal podobny wniosek — potwierdza format

Krok 4 — wysyłka: Pan Kazimierz drukuje wniosek, wpisuje ręcznie PESEL (swój i żony), adres, datę, podpisuje. Dodaje kopię orzeczenia o niepełnosprawności. Wysiła pocztą.

Wniosek: AI zrobił 80% pracy — treść wniosku, struktura, formalny język. Pan Kazimierz zrobił 20% — weryfikacja, dane osobiste, wysyłka, załączniki.

Jak pytać AI o przepisy, formularze, wnioski — porady

1. Zawsze podawaj datę obecną w pyle

„Dnia 15 lipca 2026 roku, w Polsce…”

AI nie wie jaki jest dziś dzień — musi wiedzieć w jakim okresie prawnym pytasz.

2. Zawsze proś o podstawę prawną

„Cite podstawę prawną (ustawę, rozporządzenie) jeśli istnieje”

AI poda ustawę — ale zweryfikuj w ISAP (isap.sejm.gov.pl) czy ta ustawa jest aktualna.

3. Zawsze proś AI aby ostrzegał jeśli nie jest pewien

„Jeśli nie jesteś pewien, powiedz ‘nie wiem’ zamiast wymyślać. Jeśli przepisy się zmieniły, zaznacz to.”

To nie eliminuje halucynacji (Moduł 5), ale zmniejsza ich prawdopodobieństwo.

Twoje ćwiczenie (~3 min)

Wybierz jeden realny problem z Twojego życia i poproś AI o rozwiązanie:

1. Pismo do urzędu/spółdzielni/szkoły
2. Tłumaczenie listu
3. Podsumowanie regulaminu/instrukcji
4. Porównanie dwóch opcji (np. dwa telewizory, dwa abonamenty)

Użyj chatbota na tej stronie (przycisk w prawym dolnym rogu) albo ChatGPT/Claude.

Przed pytaniem — zastosuj krok 0 z pętli: zapytaj AI jaki model i jakie podejście jest najlepsze do Twojego zadania.

Po odpowiedzi AI zrób listę:

• Co AI zrobił dobrze (gotowe do użycia)?
• Co muszę sprawdzić/uzupełnić sam?

---

Wstecz: Moduł 1 — AI to generator rozwiązań Dalej: Moduł 3 — Co AI doradzi, ale zrobię to sam →